zamek niesytno w płoninie

...feniks z popiołów

Analiza jednostek badawczych w kontekście dyspozycji przestrzennej zamku

Wykop 2/2011

Wykop, a w zasadzie odkrywkę architektoniczną, zlokalizowano na koronie półki skalnej wysuniętej na zachód od ścieżki okalającej od strony zachodniej wierzchołek góry zamkowej. Półka ta, zbudowana z zieleńców, położona na poziomie około 500,00-500,50 m n.p.m., i mająca około 19,50 m² powierzchni, typowana była jako jedno z dwóch potencjalnych miejsc (obok położonego powyżej niej plateau wysuniętego przed międzymurze zamku górnego) lokalizacji budowli wieżowej („baszty”) widocznej na XIX wiecznej ikonografii ukazującej Górę Zamkową od strony zachodniej. Nieregularna forma skały, niewielka ilość nagromadzonej na niej próchnicy i jej strome zbocza uniemożliwiły prowadzenie działań w obrębie regularnej jednostki badawczej. Zamiast niej wyznaczono więc od strony wschodniej (na ścieżce) prostą o długości 8,50 m, na zachód od której oczyszczono koronę skały i jej zbocza. Po odsłonięciu reliktów struktur budowlanych na przedłużeniu południowego boku półki skalnej, po wschodniej stronie wymienionej krawędzi założono sondaż o wymiarach 1,20 x 1,80 m (2,16 m²), który eksplorowano od około 500,10 m n.p.m., do głębokości 499,72 m n.p.m.

W trakcie badań zidentyfikowano skromne pozostałości konstrukcji wzniesionych       z łupanych zieleńców, układanych na bardzo małej ilości zaprawy wapiennej (o ile jej resztki nie są świadectwem użycia wtórników). Murek ów, o cechach typowych dla muru oporowego, układano w charakterystyczny sposób, z nieznacznym cofnięciem partii lica w następujących po sobie warstwach, z użyciem drobniejszej gradacji materiałów w dolnych partiach i większych, podłużnych zieleńców w koronie, wszakże bez dokładniejszego dobierania materiału w jednej warstwie. Zasadnicza funkcja licówki kamiennej dotyczyła przy tym uzupełniania naturalnej formy skalnej dla nadania jej kształtu półkolistego o skrajnych wymiarach oscylujących około 4,0 m (na osi wschód-zachód) x 6,60 m (na osi północ-południe), kamienie układano zatem dostawiając je do boków skalnej półki. Najlepiej zachowane pozostałości murku obserwowano od strony północno-zachodniej, gdzie zachował się on na wysokość około 1,60 m, z koroną na poziomie niwelacyjnym około 500,18 m n.p.m., ale jego mniejsze fragmenty zidentyfikowano również od strony południowej, gdzie mur sięgał 499,81 m n.p.m., drobiny zaprawy rejestrowano na całej powierzchni skały. W miejscu gdzie od południa mur łączył się ze ścieżką oczyszczono dalszy przebieg słabo zachowanego, nieregularnego muru oporowego, kontynuującego się wzdłuż ścieżki w kierunku południowym (z koroną na 499,70 m n.p.m.). We wspomnianym wyżej sondażu, założonym po wschodniej stronie ścieżki, na przedłużeniu południowego boku obiektu, nie stwierdzono jakichkolwiek reliktów murowanych, przez co odrzucono możliwość innej jego formy niż półcylindryczna. Opisane relikty interpretować należy jako pozostałości „platformy” widokowej i murku stabilizującego ścieżkę prowadzącą wzdłuż zachodniego zbocza góry do średniowiecznych ruin i groty. Moment ich powstania datować wypada na 2 połowę XIX stulecia, a łączyć go najpewniej z osobą Friedricha Wilhelma grafa von Perponscher-Sedlnitzky’ego i dostosowaniem tej części Góry Zamkowej dla celów turystycznych (o ile nie nastąpiło to w początkach XX wieku z inicjatywy Eberharda hrabiego von Sauerma). Analogicznej konstrukcji murki obserwować można poniżej opisanej skałki, gdzie stanowią umieszczone pomiędzy skałami odcinki platformy pod okalającą wzgórze ścieżkę widokową. Wykluczenie wcześniejszej metryki przebadanych konstrukcji skłania jednocześnie do lokalizacji wieżowej budowli obronnej znanej z ikonografii na czworobocznym plateau o wymiarach około 5,0 x 5,0 m, położonym pomiędzy rejonem wykopu 2/2011, a chroniącym donżon międzymurzem, na wysokości niwelacyjnej 516,60 m n.p.m., gdzie występują słabo zachowane i wymagające oczyszczenia relikty murów.

W wykopie wystąpiły następujące jednostki stratygraficzne:

- warstwa 1: ciemnoszara próchnica z odosobnionymi wtrętami zaprawy (na powierzchni skały)

- warstwa 2: ciemnożółta glina z fragmentami zieleńców (calec – w obrębie sondażu)

szukaj na stronie:

dofinansowanie:

nagroda: